Zorgverzekeraars Nederland vergroot grip op beheerder Landelijk SchakelPunt

Uit een publicatie op de website van de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ) op 9 juli 2026 valt af te leiden dat Zorgverzekeraars Nederland(ZN) haar grip op VZVZ en daarmee het Landelijk SchakelPunt(LSP) sterk vergroot heeft. Op die webpagina maakt VZVZ duidelijk dat ze haar focus versmald heeft en de organisatie daarop aanpast. De Algemene Vergadering van VZVZ heeft recent ingestemd met het voorstel om een aantal taken over te dragen aan andere organisaties. Verderop op die webpagina staat in enkele korte zinnen de manier waarop ZN haar grip vergroot. Dat doet ze door te dreigen met het beperken van de geldstroom richting VZVZ. VZVZ is dan wel een vereniging met als leden een veelvoud van beroeps- en brancheorganisaties maar ontvangt het grootste deel van haar financiën van ZN. Deels komt ook geld van het ministerie van VWS, maar ZN is de hoofdfinancier. Hierna een analyse van het gepubliceerde.

VZVZ

VZVZ is een vereniging. De leden van VZVZ zijn koepelorganisaties van zorgverleners, van patiëntenorganisaties en brancheverenigingen in de zorg. Zij zijn vertegenwoordigd(zie in de link de alinea Samenstelling organen VZVZ) in de Algemene Vergadering van VZVZ. Deze Algemene Vergadering heeft onder andere de bevoegdheid om het meerjarenplan, het jaarplan en de begroting goed of af te keuren.

Welke financiële druk?

Op voornoemde VZVZ-webpagina staat over de financiële kant:

“Financiële zekerheid 

Zorgverzekeraars Nederland heeft tot en met 2028 meerjaren-financiering toegezegd. Voorwaarde is dat VZVZ duidelijke keuzes maakt over haar kerntaken. Zonder deze besluiten loopt VZVZ het risico op een begrotingstekort waarmee de continuïteit in gevaar zou kunnen komen.”

Hier staat gewoon dat als VZVZ niet een aantal taken afstoot, ZN dan over anderhalf jaar de financiering van VZVZ gaat afknijpen. Helemaal de financiering stoppen zal ZN niet doen, omdat ze anders haar grip op het LSP volledig kan verliezen. Aannemelijk is dat in zo’n geval VWS de financiering over zal nemen. Uiteraard heeft VZVZ in haar bericht het over nog drie andere overwegingen. Ze noemt de toekomstbestendigheid, borging van inspraak van de zorg op het LSP en de betrouwbaarheid van VECOZO waaraan ze een aantal taken over doet.

Welke diensten verplaatst VZVZ?

De Algemene Vergadering van VZVZ heeft ingestemd met de volgende verplaatsingen:

• Het contractmanagement met sourcing-partijen voor LSP, LSP+, ZORG-ID en ZORG-AB wordt ondergebracht bij  VECOZO. Het contractmanagement met zorgaanbieders en de IT-partijen van zorgaanbieders blijft bij VZVZ.

• ICT-dienst Twiin Portaal is voorzien als één-op-één overdracht naar VECOZO.

• ICT-dienst Koppeltaal is voorzien als één-op-één overdracht aan Stichting MedMij. Stichting MedMij doorloopt hiervoor nog haar eigen besluitvormingsproces.

• Nationaal Test- en Validatiecentrum (NTV) gaat naar Nictiz.

• Stichting GVvZ neemt de online toestemmingsvoorziening Mitz in beheer. GVvZ was al opdrachtgever van Mitz.

Opvallend daaraan is dat VZVZ op instigatie van ZN enkele belangrijke onderdelen onderbrengt bij VECOZO (Veilige Communicatie in de Zorg).

VECOZO/Nictiz/MedMij/GVvZ

Dat is een beveiligd digitaal zorgsector-communicatieplatform en verbindt zorgverleners en zorgverzekeraars met elkaar om administratieve processen te versnellen. Declaraties lopen via VECOZO, de verzekeringsstatus  van patiënten kunnen zorgverleners ermee controleren en machtigingen indienen. Ook contractering loopt via dit platform. En raad eens van wie VECOZO is? Van de zorgverzekeraars, dus ZN.

Uit het bovenstaande overzicht blijkt dat door de outsourcing richting VECOZO ZN grip blijft houden op die huidige taken van VZVZ.

Het Nationaal Test- en Validatiecentrum (NTV) gaat naar Nictiz (voorheen: Nationaal ICT-Instituut in de Zorg). Dat  is het Nederlandse kenniscentrum voor landelijke toepassingen van ICT in de zorg. De organisatie bestaat sinds 2002. Het ministerie van VWS financiert het.

De Stichting GVvZ (Gemeenschappelijke Voorzieningen voor Zorgcommunicatie) is door VZVZ opgericht met het oog om diverse landelijke koepelorganisaties de schijn van invloed en inspraak op de online toestemmingsvoorziening Mitz te geven.  

Tenslotte gaat het huidige VZVZ-onderdeel Koppeltaal naar MedMij.

Grip

Uit het bovenstaande blijkt dat ZN een aantal VZVZ-onderdelen die zij belangrijk vindt, toch dicht tegen de borst houdt en onderbrengt bij een ook door haar volledig gefinancierde institutie. Daardoor houdt ze op die onderdelen volledig grip, ook al zijn die niet meer bij VZVZ ondergebracht

Coup

Op 19 mei 2026 publiceerde ik hier het artikel “ZN stuurt aan op toegang tot kritieke zorgdata-infrastructuur”. Daarin beschreef ik uiterst hardnekkige geruchten dat de leiding van ZN diensten die onder de verantwoordelijkheid van VZVZ vallen volledig naar zich toe wil trekken, dus over wil nemen. Wat er nu beschreven staat op de website van VZVZ houdt niets anders in dat VZVZ met de financiering als drukmiddel de zaken bij VZVZ (lees: bij het LSP) volledig naar haar hand wil zetten.

W.J. Jongejan, 27 juli 2026

Afbeelding van Tumisu via Pixabay