Kanttekeningen bij (tijd)winst door slimme armband in ziekenhuis

Het online magazine Skipr publiceerde op 9 juli 2026 een artikel met de kop “Tien minuten tijdwinst per patiënt door slimme armband in Catharina Ziekenhuis”. Dat onderzoek gebeurde op de afdeling chirurgie. Het betrof het gebruik van de viQtor-armband na een operatie die de patiënt dan om de bovenarm droeg. Het medische hulpmiddel mat continu de hartslag, de ademhaling en het zuurstofgehalte in het bloed. Die actuele gegevens worden vervolgens direct en automatisch in het patiëntendossier verwerkt. Bij een artikel met een dergelijke kop kan de kritische lezer direct kanttekeningen plaatsen. De kop suggereert namelijk meer dan  de onderliggende publicatie in het World Journal of Surgery d.d. 11-02-2026 kan waarmaken. Ook blijkt uit de publicatie dat er een aanzienlijk aantal implementatieproblemen speelde. Op aanzienlijke beperkingen van de gebruikte methodiek gaat het artikel totaal niet in. Ik kom daar hieronder op terug.

Suggestieve kop Skipr

De proefneming vond plaats op een chirurgische afdeling waar men gebruikelijk na operaties vitale functies strak in de gaten houdt. Dat speelt echter op veel andere ziekenhuisafdelingen echter helemaal niet. Daar is geen sprake van de noodzaak om de vitale functies strak te monitoren. Daardoor kan er geenszins sprake zijn van het veralgemeniseren van de tijdwinst over een heel ziekenhuis.

Duidelijke implementatieproblemen

Uit het oorspronkelijke artikel blijkt bij het lezen van TABLE 3.(Thematic analysis of focus group data) dat er best wel flinke implementatieproblemen bestonden. Verpleegkundigen uitten hun frustratie over ontbrekende gegevens, lange wachttijden voor het bevestigen van de apparaat-verbinding en beperkte toegang tot de begeleider. Een specifieke periode met meerdere technische storingen leidde tot terughoudendheid in het gebruik van het apparaat. Sommige verpleegkundigen vergaten echter soms het systeem te gebruiken of los te koppelen, wat tot frustratie leidde. De deelnemers namen ook initiatief om het gebruik van viQtor te verdedigen tegenover artsen en collega’s, hoewel dit wel enige inspanning vergde. Hoewel de meeste verpleegkundigen de viQtor-gegevens routinematig controleerden, vergaten sommigen dit wel eens. Dat betekent dus wel meten maar er niet naar kijken!!!

ViQtor-armband

De viQtor -armband van het bedrijf SmartQare meet de bloeddruk, ademhalingsfrequentie en de zuurstofverzadiging. De gebeurd met de zogenaamd photopletysmografie. Dat is een methodiek waarbij een apparaat een (meestal groene) lichtstraal op de onderliggende huid schijnt en de reflectie daarvan meet en analyseert. Het is de zelfde methode waarmee smartwatches en FitBit-achtige-apparaten hun metingen uitvoeren.

Racial bias

Wat de Nederlandse auteurs uit het Catharinaziekenhuis totaal niet vermelden is het probleem dat de huidskleur van de patiënt van wezenlijke invloed is op de uitkomst van de metingen. In Nederland heeft niet iedere Nederlander/niet iedere ziekenhuispatiënt een lichte huidskleur. Een donkere huidskleur vertekent de resultaten. Dit staat in allerlei publicaties vermeld als de racial bias. Bij een donkere huidskleur geeft bijv. de zuurstofverzadigingsmeting incorrect te hoge waarden aan. Het Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde(NTVG) van 31 maart 2026  besteedde er recent nog aandacht aan. Ik beschreef het probleem met de (sterk) gepigmenteerde huid op 24 november 2027 bij gebruik van de Apple Watch.

SmartQare

Hoewel de auteurs van het artikel de beïnvloeding van de metingen door een donkere huidskleur absoluut niet vermelden, heeft het bedrijf SmartQare achter de viQtor-armband dat duidelijk wel in de peiling. Het blijkt dat ze zeer recent een proef hebben opgezet met metingen bij alle zes Fitzpatrick huidtypes. Dat zijn huidtypes, gebaseerd op de hoeveelheid melanine:

1. Type I: Zeer lichte huid, vaak met sproeten.
2. Type II: Lichte huid.
3. Type III: Licht getinte huid.
4. Type IV: Gematigd getinte huid.
5. Type V: Donkergetinte huid.
6. Type VI: Zeer donkere huid.

Dat onderzoek is echter nog verre van afgerond. Op het internet zijn publicaties te vinden waarin men uitslagen bij de huidtypes 4 t/m 6 als onbetrouwbaar aanmerkt. Ook obesitas maakt de gemeten waarden onbetrouwbaar.

Kanttekeningen

Al met al vallen er echt de nodige kanttekeningen te maken als er blijmoedig en zonder gêne of zelfkritiek tijdsbesparing door digitale techniek gesuggereerd en gepropageerd wordt.

Een beetje kritisch blijven denken blijft noodzakelijk.

W.J. Jongejan, 13 juli 026

Afbeelding van Gaby Stein via Pixabay