Schimmig Palantir vreet zich dieper in Engelse gezondheidszorg

Diverse berichten uit het Verenigd Koninkrijk tonen dat het schimmige Amerikaanse softwarebedrijf Palantir steeds dieper binnendringt in Engelse zorgICT-systemen. Het dagblad The Financial Times liet op 11 maart 2026 weten dat NHS England externe medewerkers van bedrijven zoals Palantir “onbeperkte toegang” verleent tot identificeerbare patiëntgegevens tijdens hun werkzaamheden aan een onderdeel van haar belangrijkste dataplatform. De wijziging van de regels, beschreven in een interne notitie die de Financial Times heeft ingezien, heeft betrekking op de National Data Integration Tenant (NDIT). Dat wordt omschreven als een “veilige haven voor gegevens” voordat deze worden “gepseudonymiseerd” en naar andere systemen worden overgebracht. Volgens het plan heeft NHS England ingestemd met het creëren van een “beheerder”-rol, die volgens de notitie “onbeperkte toegang verleent aan niet-NHS-medewerkers” tot de NDIT en de daarin opgeslagen identificeerbare patiëntgegevens. De NDIT is een onderdeel van het Federated Data Platform, een tool die verschillende NHS-gegevens verbindt tot één systeem.  

Wat doet Palantir bij NHS England?

Palantir, gespecialiseerd in spionagetechnologie en werkend voor Amerikaanse inlichtingn- en veiligheidsdiensten plus ICE, levert de technologie voor het Federated Data Platform (FDP), een contract ter waarde van £330 miljoen ($446 miljoen) dat het in 2023 won. Het systeem is ontworpen om de gegevensuitwisseling binnen de NHS in Engeland te verbeteren en de staatsgezondheidszorg te helpen de achterstand als gevolg van de pandemie in te halen.

De in bovenstaande alinea vermelde document, dat door de Financial Times is ingezien en door het online techmagazine The Register is bevestigd, stelt dat het verlenen van toegang tot de gegevens aan Palantir-medewerkers en anderen het vertrouwen van het publiek in de garanties over de “bescherming van patiëntgegevens en het waarborgen van een correct gebruik en toegang daartoe” zou kunnen schaden.

Wat zegt de NHS?

De NHS realiseert zich blijkbaar wel dat het om een uiterst gevoelige kwestie gaat maar pusht toch door. Een woordvoerder van de NHS zegt:

“De NHS hanteert strikte beleidsregels voor het beheer van de toegang tot patiëntgegevens en voert regelmatig audits uit om naleving te garanderen – inclusief het monitoren van het werk van technici die helpen bij het opzetten van het centrale platform voor gegevensverzameling dat de prestaties van de NHS zal volgen en de zorg voor patiënten zal verbeteren.”

Blijkbaar denkt men dat het doel de middelen heiligt.

Single Patiënt Record

De toegang tot/het werken aan de NHS-zorgICT-systemen door Palantir heeft nog meer betekenis als we kijken naar wat koning Charles op 13 mei 2026 zei in The King’s Speach. Op pagina 71 daarvan vermeldt dat NHS England binnen twee jaar toe wil naar een Single Patient Record. Dat komt neer op een landelijk elektronisch patiëntendossier(L-EPD) waarmee de NHS, naar eigen zeggen,  de gezondheids- en sociale zorggegevens van patiënten op één plek wil samenbrengen om de patiëntveiligheid en -ervaring te verbeteren. Patiënten zouden hun eigen medische dossiers veilig kunnen inzien via de NHS-app. Het plan is om de dienst tegen 2028 uit te rollen naar patiënten die kraamzorg of ouderenzorg ontvangen, waarna een bredere implementatie zal volgen. In het tot stand brengen van het Single Patient Record gebeuren speelt het Federated Data Platform, waar Palantir aan werkt, ook een rol. Zodat Palantir ook daar een vinger in de pap krijgt.

Toenemende weerstand

Begrijpelijkerwijs neemt de weerstand tegen de positie in het zorgICT-systeem waar Palantir lang zich in vreet ook toe. Privacy-organisaties maar ook de Britse artsenorganisatie British Medical Association(BMA) verkondigden al dat er niet met Palantir gewerkt moest worden. Binnen de NHS heeft de Greater Manchester Integrated Care Board (ICB) laten weten niet met Federated data Platform waar Palantir aan werkt mee te doen. Men zegt dat dat NHS England de zorgen van de ICB over de risico’s niet had aangepakt. De ICB voegde eraan toe dat de mogelijkheden van Greater Manchester op het gebied van data-analyse groter waren dan wat het FDP momenteel bood. Ook in het Lagerhuis moest een ministeriële vertegenwoordiger onlangs lastige vragen van een parlementslid beantwoorden over het eventueel vervroegd beëindigen van het contract tussen de NHS en Palantir.

Doel heiligt de middelen

Wat je zich hier ziet voltrekken dat een organisatie als NHS England blijkbaar vindt dat het doel de middelen heiligt en volkomen voorbij gaat aan veiligheidsvraagstukken van het inzien van zorgdata door een uiterst schimmig bedrijf dat sterke banden heeft met de Trump-administratie.

Het is van steeds groter belang dat in Nederland dit soort banden met Palantir niet gaan ontstaan.

W.J. Jongejan, 15 mei 2026

Afbeelding van Pete Linforth via Pixabay, bewerkt door WJJ